Home

Follow us on/Dilynwch ni ar: Twitter Spotify Facebook YouTube



Archive for September, 2011


Cydweithrediad rhwng y Black Arm Band a 9Bach

Ar ôl haf gwych llawn sioeau gwyliau, mae Lisa a Martin yn awr yn Awstralia yn gweithio gyda grŵp perfformio brodorol sef cwmni The Black Arm Band; byddant yn dod at ei gilydd ar gyfer prosiect unigryw a fydd yn archwilio lle, hunaniaeth, diwylliant a gwarchod iaith.

Mae gan y ddau ensemble cerddorol, o ochrau cwbl groes i’r byd, ddull tebyg iawn – mae’r ddau’n perfformio ac yn recordio yn ieithoedd hanesyddol eu priod wledydd. Y Gymraeg yw iaith 9Bach; ac mae cwmni The Black Arm Band, yn gweithio yn amryfal dafodieithoedd brodorion Awstralia.

Mae Lisa Jện, a Martin Hoyland, o 9Bach wedi teithio i Awstralia i dreulio mis gydag aelodau The Black Arm Band, yn Melbourne i ddechrau, yna yn ardal Papunya yn Nhiriogaeth y Gogledd, cyn dirwyn i ben gyda pherfformiad cyhoeddus yn The Theatre Royal yn Castlemain.

Y gobaith yw y bydd y profiad hwn yn arwain at brosiect cydweithredol a gaiff ei gynnal fel rhan o ddigwyddiad River of Music yn Olympiad Diwylliannol Llundain 2012 yn y DU.

Mae dirywiad byd-eang ieithoedd y byd yn rhemp a di-baid. Yn ôl UNESCO, mae ieithoedd yn diflannu ar raddfa o un bob dwy wythnos, felly mae’n arwyddocaol y bydd 9Bach yn ymuno â’r Black Arm Band ar y prosiect hwn, gan fod cyfuno iaith draddodiadol gyda cherddoriaeth gyfoes yn chwistrellu diben a bywyd newydd i ieithoedd sydd dan fygythiad, gan eu cyflwyno i gynulleidfaoedd newydd, a chynyddu ymwybyddiaeth o’u bodolaeth.

Dywed Lou Bennett o The Black Arm Band fod y cydweithredu’n nodi cam pwysig ymlaen i’r broses ôl-Wladychol. Meddai, “Fel brodor o Awstralia, rwy’n ystyried bod adfer iaith yn un o’r hawliau dynol sylfaenol. Mae’n ffordd i ni edrych ar y gorffennol, ar effeithiau byd-eang Gwladychu arnom ni fel pobl, ac rwy’n ei ystyried yn broses fendio. [Drwy gyfrwng y cydweithredu hwn rhwng y Black Arm Band a 9Bach] gallwn wneud cysylltiad pwysig iawn rhwng bodau dynol o hemisffer y Gogledd a hemisffer y De.

Pan oedd ar fin gadael Cymru, meddai Lisa Jen “Byddwn yn gadael Cymru’n fuan i gwrdd â’r Black Arm Band, ac mae’n anodd iawn disgrifio’r modd y mae hyn yn teimlo mor afreal. Allwn ni ddim aros i wneud y pethau’r ydym ni wrth eu bodd yn eu gwneud mewn bywyd – ar unwaith, gyda phobl yr ydym yn eu parchu,… canu, gwneud cerddoriaeth, dysgu a rhannu diwylliannau, iaith, a theithio i wahanol rannau o Awstralia, gweld yr hyn y maent yn ei gynrychioli, a pha mor arbennig ydyw.”

 

Mwy am y Black Arm Band

Ffurfiwyd cwmni The Black Arm Band Company yn 2005 ac mae’n grŵp llwyddiannus iawn sy’n cynnwys cantorion, cerddorion a chyfansoddwyr brodorol Awstralia.

Hyd yma, mae’r grŵp wedi teithio’n rhanbarthol, wedi perfformio mewn digwyddiadau diwylliannol mawr, megis Gŵyl Sydney, ac maent wedi cyflwyno tri chynhyrchiad mawr: murundak (2006), Hidden Republic (2008) a dirtsong (2009).

Mae’r Black Arm Band wedi cynnwys enwogion cerddoriaeth frodorol Awstralia gan gynnwys Jimmy Little ac Archie Roach, Lou Bennett, Shellie Morris, Bart Willoughby, Dan Sultan, Dewayne Everittsmith, Emma Donovan, Mark Atkins, Shane Howard ac Ursula Yovich. http://www.blackarmband.com.au/

 

 

Caneuon Newydd

 

Buom yn gweithio ar ganeuon newydd ers dechrau’r flwyddyn, ac er ein bod, rhyngom, yn byw ym Methesda (Gogledd Cymru) Caerdydd, a Llundain, (y bemusing triangle rydym ni’n ei alw e), rhyw fodd gyda chymorth technoleg, ac ambell ymarfer byr mewn ystafell wisgo mewn gwyliau, rydym wedi bod yn gweithio ar rai syniadau.

Canwyd melodïau, ychwanegwyd harmonïau, rhoddwyd cynnig ar ambell grŵf a riff, eu hychwanegu, eu dileu, eu hymestyn, eu gwneud yn drymach, a’u dychwelyd wedi’u hystumio a’u troelli, ac rydym wedi bod yn arbrofi gyda rhai syniadau newydd i ddatblygu ein sain oddi ar ein halbwm cyntaf.

Daeth yn amser, ganol Awst i’r 5 ohonom (a Mirain y 6ed aelod cudd) fod gyda’n gilydd mewn ystafell ymarfer ar yr un pryd, gyda’r nod o greu 1 gân o leiaf. Fe wnaethom lwyddo, a chyflwyno “Pa Le Mae Nghariad i” am y tro cyntaf yng Ngŵyl y Dyn Gwyrdd, yna fe wnaethom ei chwarae eilwaith yng Ngŵyl Noordezon, yn Groningen, Holand, ychydig ddyddiau’n ddiweddarach. Llwyddom hefyd i weithio ar 2 gân arall, sy’n waith sydd ar y gweill, a byddant wedi’u gorffen yn fuan.

Mae yna hyd yn oed son y byddwn yn dod at ein gilydd yn amlach, ac yn creu 7 cân arall, ac mae’n bosib y gallai hynny fod yn ddigon i recordio ein 2il albwm.

September, 19, 2011.

Black Arm Band and 9Bach Collaboration

After a fantastic summer of festival shows, Lisa and Martin are now in Australia working with Indigenous Australian performance group The Black Arm Band Company, coming together for a unique project that will explore place, identity, culture and the preservation of language.

The two musical ensembles, from opposite sides of the world, have a similar approach – both perform and record in their respective country’s historical languages. For 9Bach, it is the Welsh Language; and for The Black Arm Band Company, it is the many tongues of the Australian Aboriginal people.

9Bach’s Lisa Jện , and  Martin Hoyland have travelled to Australia to spend a month with members of The Black Arm Band Company, first in Melbourne, then in the Northern Territory region of Papunya, and then finishing off with a public performance at The Theatre Royal in Castlemain.

It is hoped that this experience will lead to a collaborative project which will be staged as part of the River of Music event at the London 2012 Cultural Olympiad in the UK.

The global decline of world languages is endemic and rapid. According to UNESCO, languages disappear at a rate of one every two weeks, so it is significant that 9Bach will be joining the Black Arm Band on this project, as melding traditional language with contemporary music injects new life and purpose into endangered tongues, bringing them to new audiences, and raising awareness of their existence.

Lou Bennett of The Black Arm Band says the collaboration marks an important move forward in the post-Colonial process. She says, “As an Indigenous person of Australia, I see language retrieval as a basic human right. It is a way that we can look at the past, at the global effects of Colonialism on us as human beings, and I see it as a healing process. [Through this collaboration between The Black Arm Band and 9Bach] we can make a really important connection between human beings from the Northern and Southern Hemispheres

Just before leaving Wales, Lisa Jen said “We’ll be leaving Wales soon to meet The Black Arm Band, and we can’t begin to describe how this almost feels unreal. We can’t wait to do all the things we love in life – all at once, with people we respect,…sing, make music, learn and share cultures, language, and travel to different parts of Australia, see what they represent, an how special it is.”

 

More about the Black Arm Band

Formed in 2005 The Black Arm Band Company is an award-winning group comprised of Indigenous Australian singers, musicians and songwriters.

To date, the group have toured regionally, performed at major cultural events, such as the Sydney Festival, and have staged three major productions: murundak (2006), Hidden Republic (2008) and dirtsong (2009).

The Black Arm Band has comprised a who’s who of Austrlain Indigenous music including Jimmy Little and Archie Roach, Lou Bennett, Shellie Morris, Bart Willoughby, Dan Sultan, Dewayne Everittsmith, Emma Donovan, Mark Atkins, Shane Howard and Ursula Yovich. http://www.blackarmband.com.au/

 

New Songs

New songs have been worked on since the start of the year, and although between us we live in Bethesda (North Wales) Cardiff, and London, (we call it the bemusing triangle) somehow with the help of technology, and the odd quick rehearsal in a festival dressing room, we have been working on some ideas.

Melodies have been sung, harmonies added, grooves and riffs tried out, added, taken away, streched, made heavier, and returned distorted and twisted, and we’ve been experimenting with some new ideas to progress our sound from our debut album.

The time did come, in mid August for all 5 of us (and  Mirain the secret 6th member) to  be present in a rehearsal room at the same time, with the aim of coming out with at least 1 song. We managed it, and we debuted “ Pa Le Mae Nghariad i” at Green Man Festival, and then played it again at the Noordezon Festival, in Groningen, Holland, a few days later. We also managed to work on 2 other songs, which are works in progress, and will be finished soon. There are even rumours of us getting together again more often, and coming up with another 7 songs, which might just be enough to record our 2nd album.

September, 19, 2011.