Home

Follow us on/Dilynwch ni ar: Twitter Spotify Facebook YouTube




Cydweithrediad rhwng y Black Arm Band a 9Bach

Ar ôl haf gwych llawn sioeau gwyliau, mae Lisa a Martin yn awr yn Awstralia yn gweithio gyda grŵp perfformio brodorol sef cwmni The Black Arm Band; byddant yn dod at ei gilydd ar gyfer prosiect unigryw a fydd yn archwilio lle, hunaniaeth, diwylliant a gwarchod iaith.

Mae gan y ddau ensemble cerddorol, o ochrau cwbl groes i’r byd, ddull tebyg iawn – mae’r ddau’n perfformio ac yn recordio yn ieithoedd hanesyddol eu priod wledydd. Y Gymraeg yw iaith 9Bach; ac mae cwmni The Black Arm Band, yn gweithio yn amryfal dafodieithoedd brodorion Awstralia.

Mae Lisa Jện, a Martin Hoyland, o 9Bach wedi teithio i Awstralia i dreulio mis gydag aelodau The Black Arm Band, yn Melbourne i ddechrau, yna yn ardal Papunya yn Nhiriogaeth y Gogledd, cyn dirwyn i ben gyda pherfformiad cyhoeddus yn The Theatre Royal yn Castlemain.

Y gobaith yw y bydd y profiad hwn yn arwain at brosiect cydweithredol a gaiff ei gynnal fel rhan o ddigwyddiad River of Music yn Olympiad Diwylliannol Llundain 2012 yn y DU.

Mae dirywiad byd-eang ieithoedd y byd yn rhemp a di-baid. Yn ôl UNESCO, mae ieithoedd yn diflannu ar raddfa o un bob dwy wythnos, felly mae’n arwyddocaol y bydd 9Bach yn ymuno â’r Black Arm Band ar y prosiect hwn, gan fod cyfuno iaith draddodiadol gyda cherddoriaeth gyfoes yn chwistrellu diben a bywyd newydd i ieithoedd sydd dan fygythiad, gan eu cyflwyno i gynulleidfaoedd newydd, a chynyddu ymwybyddiaeth o’u bodolaeth.

Dywed Lou Bennett o The Black Arm Band fod y cydweithredu’n nodi cam pwysig ymlaen i’r broses ôl-Wladychol. Meddai, “Fel brodor o Awstralia, rwy’n ystyried bod adfer iaith yn un o’r hawliau dynol sylfaenol. Mae’n ffordd i ni edrych ar y gorffennol, ar effeithiau byd-eang Gwladychu arnom ni fel pobl, ac rwy’n ei ystyried yn broses fendio. [Drwy gyfrwng y cydweithredu hwn rhwng y Black Arm Band a 9Bach] gallwn wneud cysylltiad pwysig iawn rhwng bodau dynol o hemisffer y Gogledd a hemisffer y De.

Pan oedd ar fin gadael Cymru, meddai Lisa Jen “Byddwn yn gadael Cymru’n fuan i gwrdd â’r Black Arm Band, ac mae’n anodd iawn disgrifio’r modd y mae hyn yn teimlo mor afreal. Allwn ni ddim aros i wneud y pethau’r ydym ni wrth eu bodd yn eu gwneud mewn bywyd – ar unwaith, gyda phobl yr ydym yn eu parchu,… canu, gwneud cerddoriaeth, dysgu a rhannu diwylliannau, iaith, a theithio i wahanol rannau o Awstralia, gweld yr hyn y maent yn ei gynrychioli, a pha mor arbennig ydyw.”

 

Mwy am y Black Arm Band

Ffurfiwyd cwmni The Black Arm Band Company yn 2005 ac mae’n grŵp llwyddiannus iawn sy’n cynnwys cantorion, cerddorion a chyfansoddwyr brodorol Awstralia.

Hyd yma, mae’r grŵp wedi teithio’n rhanbarthol, wedi perfformio mewn digwyddiadau diwylliannol mawr, megis Gŵyl Sydney, ac maent wedi cyflwyno tri chynhyrchiad mawr: murundak (2006), Hidden Republic (2008) a dirtsong (2009).

Mae’r Black Arm Band wedi cynnwys enwogion cerddoriaeth frodorol Awstralia gan gynnwys Jimmy Little ac Archie Roach, Lou Bennett, Shellie Morris, Bart Willoughby, Dan Sultan, Dewayne Everittsmith, Emma Donovan, Mark Atkins, Shane Howard ac Ursula Yovich. http://www.blackarmband.com.au/

 

 

Caneuon Newydd

 

Buom yn gweithio ar ganeuon newydd ers dechrau’r flwyddyn, ac er ein bod, rhyngom, yn byw ym Methesda (Gogledd Cymru) Caerdydd, a Llundain, (y bemusing triangle rydym ni’n ei alw e), rhyw fodd gyda chymorth technoleg, ac ambell ymarfer byr mewn ystafell wisgo mewn gwyliau, rydym wedi bod yn gweithio ar rai syniadau.

Canwyd melodïau, ychwanegwyd harmonïau, rhoddwyd cynnig ar ambell grŵf a riff, eu hychwanegu, eu dileu, eu hymestyn, eu gwneud yn drymach, a’u dychwelyd wedi’u hystumio a’u troelli, ac rydym wedi bod yn arbrofi gyda rhai syniadau newydd i ddatblygu ein sain oddi ar ein halbwm cyntaf.

Daeth yn amser, ganol Awst i’r 5 ohonom (a Mirain y 6ed aelod cudd) fod gyda’n gilydd mewn ystafell ymarfer ar yr un pryd, gyda’r nod o greu 1 gân o leiaf. Fe wnaethom lwyddo, a chyflwyno “Pa Le Mae Nghariad i” am y tro cyntaf yng Ngŵyl y Dyn Gwyrdd, yna fe wnaethom ei chwarae eilwaith yng Ngŵyl Noordezon, yn Groningen, Holand, ychydig ddyddiau’n ddiweddarach. Llwyddom hefyd i weithio ar 2 gân arall, sy’n waith sydd ar y gweill, a byddant wedi’u gorffen yn fuan.

Mae yna hyd yn oed son y byddwn yn dod at ein gilydd yn amlach, ac yn creu 7 cân arall, ac mae’n bosib y gallai hynny fod yn ddigon i recordio ein 2il albwm.


Back to top